Sinds het voorjaar 2018 werken zo’n 150 leraren en schoolleiders in (negen) ontwikkelteams binnen negen leergebieden aan voorstellen voor de herziening van de landelijke kerndoelen en eindtermen voor het primair en voortgezet onderwijs. Het is voor het eerst dat de kerndoelen in samenhang worden herzien, en dat leraren uit het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs hierbij zélf aan zet zijn.

Bekijk de conceptvoorstellen

Leraren en schoolleiders, de 9 ontwikkelteams, hebben voor hun leergebied een visie opgesteld, de essenties benoemd (grote opdrachten) en een eerste uitwerking gemaakt in kennis en vaardigheden (bouwstenen) voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs (vo). Voor de bovenbouw van het vo hebben zij aanbevelingen geformuleerd. Wilt u lezen en bekijken wat de hoofdlijn van het voorstel is? Klik dan op het icoontje van het leergebied waar uw interesse naar uitgaat. Wilt u alle voorstellen in een overzicht bekijken? Klik dan op de oranje knop.

Digitale geletterdheid

Engels / MVT

Nederlands

Rekenen & Wiskunde

Burgerschap

Bewegen & Sport

Kunst & Cultuur

Mens & Natuur

Mens & Maatschappij

Wat zijn de opbrengsten: wat is nieuw?

Het is niet voor de eerste keer dat het curriculum wordt herzien, maar wel op deze schaal. Niet eerder zijn primair onderwijs en voortgezet onderwijs in samenhang en gelijktijdig uitgewerkt. Dit draagt bij aan doorlopende leerlijnen, de samenhang in het onderwijs, het terugdringen van overladenheid en de balans in de hoofddoelen van het onderwijs: kwalificatie, socialisatie en persoonlijke vorming. Met dit voorstel sluit het landelijk curriculum beter aan bij de ambities en initiatieven van veel scholen.

De opbrengsten zijn in negen leergebieden uitgewerkt, maar vormen een integraal geheel. De samenhang tussen de leergebieden wordt zichtbaar in gezamenlijke inhouden.

De ontwikkelteams hebben een stevige basis van kennis en vaardigheden per leergebied uitgewerkt. Daarnaast hebben de teams vier verbindende thema’s binnen hun leergebied verwerkt die voor leerlingen met oog op hun toekomst van belang zijn: duurzaamheid, globalisering, technologie en gezondheid (ga hier naar een toelichting op deze thema’s). De thema’s sluiten aan bij de Sustainable Development Goals (SDG) door de VN in 2015 vastgesteld. Het zijn thema’s die bestudering vragen vanuit inhouden en contexten uit verschillende vakken en leergebieden. Ook zijn er in alle leergebieden brede vaardigheden uitgewerkt die leerlingen in staat stellen om hun manieren van denken en handelen, omgaan met anderen en persoonlijke reflectie te versterken.

Worden dit de nieuwe kerndoelen?

De voorstellen van de negen leergebieden worden vanaf 7 mei tot 11 augustus voorgelegd voor feedback en op basis daarvan aangescherpt. In het najaar worden de definitieve voorstellen overhandigd aan de minister voor Basis- en Voortgezet onderwijs. Na politieke bespreking volgt besluitvorming over de vervolgfase, waarin de opbrengsten van Curriculum.nu worden benut om de huidige kerndoelen en eindtermen te actualiseren.

Wat hebben leraren en leerlingen eraan?

De curriculumherziening biedt kansen om het onderwijsaanbod voor leerlingen meer samenhangend en aansprekend te maken. Naast een stevige kennisbasis bevatten de voorstellen elementen die het onderwijs meer betekenisvol maken voor leerlingen en die het curriculum meer laten aansluiten op toekomstige ontwikkelingen. Zo zijn digitale geletterdheid en burgerschap toegevoegd. De inhouden van negen leergebieden zijn uitgewerkt in een doorlopende leerlijn en geven zo zicht op en inspiratie voor de opbouw van kennis en vaardigheden van primair naar voortgezet onderwijs. Door in de opbrengsten deze doorgaande lijn al te schetsen, kunnen de kerndoelen en eindtermen straks zo geformuleerd worden dat de overgang van primair naar voortgezet onderwijs voor leerlingen soepeler gemaakt kan worden en betere aansluiting kan garanderen voor het vervolgonderwijs.

De kennis en vaardigheden zijn zo concreet mogelijk uitgewerkt, zodat ze duidelijke handvatten bieden voor het formuleren van de uiteindelijke kerndoelen en eindtermen. Het voorstel legt de basis voor het kerncurriculum dat wordt vastgelegd voor het eind van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Door de kennis en vaardigheden concreter te beschrijven wordt duidelijk wat ‘moet’ en krijgen scholen meer zicht op de ruimte die er is voor hun schoolcurriculum. Scholen kunnen die ruimte zelf invullen, aansluitend bij de visie van de school, de eigen leerlingen en omgeving van de school. Voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs geven de ontwikkelteams aanbevelingen.

Hoe werken de leraren en schoolleiders aan de voorstellen?

De leraren en schoolleiders worden begeleid door curriculumexperts en krijgen feedback en input vanuit het brede onderwijsveld, waaronder vakverenigingen en andere lerarenorganisaties, lerarenopleidingen en wetenschappers, en vanuit leerlingen, ouders, kinderopvang, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. In verschillende rondes stellen zij voor de negen leergebieden inhouden voor en scherpen deze vervolgens op basis van feedback van vele partijen aan. De ontwikkelteams werken nauw samen met ontwikkelscholen die feedback geven en verkennen of de gestelde ambities relevant zijn voor de onderwijspraktijk.

Waarom dit proces?

Het is de taak van het onderwijs om leerlingen de basis te bieden om uit te groeien tot volwassenen die bijdragen aan de samenleving, economisch zelfstandig zijn en met zelfvertrouwen in het leven staan. De landelijke kerndoelen zijn inmiddels meer dan twaalf jaar oud. In de tussentijd is het landelijk curriculum wel op punten aangepast, maar niet in zijn geheel voor het primair en voortgezet onderwijs. Ook valt er veel te verbeteren aan de aansluiting op het vervolgonderwijs en de overladenheid van het onderwijsaanbod, waardoor er weinig ruimte is voor eigen keuzes van scholen. De Onderwijsinspectie stelt in ‘De Staat van het Onderwijs 2019’ dat scholen met de herziening van het curriculum duidelijkheid krijgen over de ambities en doelstellingen. Dat geeft leraren richting, ruimte en inspiratie en stelt hen in staat om leerlingen uitdagend onderwijs aan te bieden. Tijd dus voor een herziening van het curriculum.

De ontwikkelteams beschrijven de kern van wat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs moeten kennen en kunnen. Het gaat daarbij nadrukkelijk om het ‘wat’, de inhoud en niet om het ‘hoe’, de didactiek. Een groot deel van de beschreven onderwijsinhoud is niet nieuw, maar er zijn nieuwe accenten toegevoegd en in samenhang beschreven.