Hoofdlijn voorstel van de leraren en schoolleiders van het ontwikkelteam Mens & Maatschappij

Het leergebied Mens & Maatschappij gaat over de mens, over groepen mensen en de wisselwerking tussen mens en omgeving. Het gaat daarbij over het heden, maar ook over het verleden en de toekomst.

Het leergebied Mens & Maatschappij omvat in het basisonderwijs (de kerndoelen van) Oriëntatie op jezelf en de wereld en in het voortgezet onderwijs de vakken aardrijkskunde, economie en bedrijfseconomie, filosofie, geschiedenis en (de varianten van) maatschappijleer.

Een complexe samenleving vraagt om leerlingen met zowel kennis als vaardigheden

Om grip te krijgen op onze complexe wereld, leren leerlingen hoe zij de wereld op verschillende manieren kunnen bekijken en doorgronden. Ze leren bijvoorbeeld dat het verleden ons leert over het heden en hoe mensen verschillend kunnen aankijken tegen de maatschappij. Naast vaardigheden, leren leerlingen ook de kennis die noodzakelijk is om maatschappelijke verschijnselen, ontwikkelingen en vraagstukken te begrijpen en te doordenken.

In ons voorstel staat expliciet beschreven welke kennis en vaardigheden (denk- en werkwijzen) leerlingen ontwikkelen. De kennisinhouden zijn zo beschreven dat betekenisvolle onderwerpen zoals macht, welvaart en welzijn voor alle onderwijssectoren en in alle schoolvakken kunnen worden uitgewerkt.

Aandacht voor ‘mens’ in Mens & Maatschappij

In het leergebied kijken we naar ‘de maatschappij’ en dus ook naar onszelf. Onze eigen rol, onze eigen beelden en onze houding naar anderen en onze omgeving, hebben immers invloed op (het leven van) anderen. Meer ‘mens’ wordt onder andere zichtbaar in nieuwe onderdelen als ethiek en welzijn.

Er is ook aandacht voor de toepassing van kennis en vaardigheden die leerlingen nodig hebben in onze complexe samenleving. Bijvoorbeeld bij de manieren van kijken die je nodig hebt bij het begrijpen van de wereld en het verleden. Deze handvatten staan beschreven als denk- en werkwijzen.

Meer samenhang tussen de Mens & Maatschappijvakken

Het ontwikkelteam laat de samenhang tussen de mens & maatschappijvakken beter tot zijn recht komen. Voor het primair onderwijs beschrijft het ontwikkelteam de sociale kant van wereldoriëntatie. In alle uitwerkingen van kennis en vaardigheden is daarbij samengewerkt met het ontwikkelteam Mens & Natuur.

Met een doorlopende leerlijn van het primair naar het voortgezet onderwijs wordt het eenvoudiger voor leraren om de onderwijsinhouden op elkaar aan te laten sluiten. Tegelijkertijd blijven de inhouden passend bij de ontwikkelingsfases van de leerlingen.

In het voortgezet onderwijs wordt de verbinding tussen de Mens& Maatschappijvakken versterkt met behoud van de eigenheid en het karakteristieke van de verschillende vakken. Ieder vak heeft eigen vaktaal, thema’s en vaardigheden. Een deel hiervan is relevant voor het gehele leergebied. Het ontwikkelteam beschrijft voor dat deel een gemeenschappelijke taal en vaardigheden op het niveau van het leergebied, die bij alle vakken gebruikt en benut kunnen worden. Dit alles om de afstemming tussen vakken en de samenwerking te vergemakkelijken

De verbinding met andere leergebieden zit onder meer met Mens & Natuur, bijvoorbeeld vanuit aardrijkskunde. Daarnaast is er een sterke verbinding met het leergebied Burgerschap dat voor alle vakken binnen Mens & Maatschappij relevant is.