Hoofdlijn voorstel van de leraren en schoolleiders uit het ontwikkelteam Kunst & Cultuur

Stel je voor dat onderwijs in kunst en cultuur het artistiek-creatief vermogen van de leerling ontwikkelt. Dan zien we leerlingen die via kunst en cultuur hun identiteit ontwikkelen, talenten kunnen ontdekken en vorm kunnen geven aan persoonlijke expressie. Leerlingen die kunnen creëren. We hebben een beeld van onderwijs in kunst en cultuur, waarbij leerlingen leren denken en kijken vanuit verschillende perspectieven zodat alle leerlingen zich herkend voelen. Onderwijs waarin iedereen meetelt en iedereen actief kan deelnemen. En van onderwijs dat verbindingen maakt tussen disciplines, tussen leergebieden en met mondiale thema’s.

Programma
Het ontwikkelteam Kunst & Cultuur heeft een samenhangend programma geformuleerd. We onderscheiden de aspecten ‘maken en betekenis geven’ en ‘meemaken en betekenis geven’. ‘Maken en betekenis geven’ richt zich op de kunstpraktijk in (bewegend) beeld, klank, woord en beweging en cross overs tussen (nieuwe) disciplines. Bij het maken staat het experimenteren, creëren, vormgeven en (re)produceren centraal. We dagen leerlingen uit nieuwe maak- en ontwerpprocessen te gebruiken en innovatieve oplossingen te zoeken.

Bij ‘meemaken en betekenis geven’ gaat het over de context, functie en beleving van professionele kunst binnen en buiten school. Leerlingen leren uitingen van kunst en cultuur te onderzoeken en te bevragen. In de combinatie van deze aspecten ontstaat nieuw onderwijs dat accenten en verbindingen legt. Alle combinaties zijn naar eigen inzicht mogelijk. Het meemaken kan als inspiratie gebruikt worden tijdens het maakproces. Het maken kan aanleiding zijn voor een kunsttheoretische verrijking of verdieping.

Doorlopende leerlijn

Gedurende de gehele onderwijsloopbaan, te beginnen in het eerste leerjaar van primair onderwijs, zullen leerlingen zich langs deze aspecten ontwikkelen. Er is een natuurlijke wisselwerking tussen ‘maken en betekenis geven’ en ‘meemaken en betekenis geven’. Ze leren vaktaal te gebruiken en betekenis te geven aan wat ze zelf maken en wat anderen maken.

Bij de uitwerking van de kennis en vaardigheden is het uitgangspunt geweest dat  de ontwikkeling van leerlingen grotendeels concentrisch verloopt: in elke volgende fase is er sprake van een combinatie van verwerving van nieuwe kennis en vaardigheden en van versterking, versteviging en verdieping van bestaande kennis en vaardigheden.

Het ontwikkelteam geeft leraren meer handvatten voor samenhangend modern kunstonderwijs.

Samenhang

Het ontwikkelteam heeft als voorstel in de vorm van grote opdrachten, overkoepelende onderwerpen opgesteld voor de verschillende vakken in dit leergebied. Het gaat dan om de kenmerkende denk- en maakstrategieën, artistieke expressie, technieken en vaardigheden, innovatie, de context van kunst, de functie van kunst en de beleving van kunst. Alle grote opdrachten geven in po en onderbouw vo richting aan het onderwijsaanbod in de kunstpraktijk en in kunst- en cultuurtheorie.

Daarmee oriënteren leerlingen zich op de volledige breedte van de disciplines. Een brede oriëntatie op kunst en cultuur leert alle leerlingen na de denken over de rol en betekenis van kunst en cultuur voor zichzelf, de omgeving, de samenleving en de wereld. Zo zien we modern onderwijs in Kunst en Cultuur. Onderwijs waarbij leerlingen inspiratie opdoen, onderzoeken,  fantaseren, experimenteren, spelen en zich verwonderen.