Onderstaande vragen en antwoorden worden regelmatig aangevuld en geactualiseerd met nieuwe vragen en informatie. Eerst een aantal vragen over de ontwikkelteams en ontwikkelscholen, vervolgens volgt een aantal algemene vragen over Curriculum.nu.

In de selectie is met name een variëteit aan deelnemers belangrijk in de ontwikkelteams. Wat houdt dat in?

Het streven is om de ontwikkelteams zodanig samen te stellen dat zij een zo representatief mogelijke afspiegeling vormen van de variëteit van het Nederlandse onderwijsbestel en dat zij gezamenlijk de benodigde competenties bezitten. In de selectie hebben we bij voorkeur de  verschillende schoolsoorten in Nederland vertegenwoordigd, leraren voortgezet onderwijs die representatief zijn voor verschillende vakken van een leergebied, variatie in de ervaring en opleiding die leraren/ schoolleiders hebben (startend/ reeds langer werkzaam, variatie in ervaring met curriculumontwikkeling, onderbouw of bovenbouw in het primair onderwijs, eerste of tweedegraads bevoegd in het voortgezet onderwijs), variatie in de omgeving van vestiging van de school (stedelijk/ ruraal) en variatie in denominatie (openbaar, bijzonder, onderwijsfilosofie).

Wat bedoelen jullie met een diversiteit aan deelnemende ontwikkelscholen?

Curriculum.nu zoekt deelnemende ontwikkelscholen vanuit het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs (sbao), speciaal (voortgezet) onderwijs (so en vso), praktijkonderwijs (pro), voortgezet middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo) en voortgezet wetenschappelijk onderwijs (vwo). En deelnemende scholen vanuit zowel de onder- als de bovenbouw. Verder zoeken we zowel naar scholen die nog in het begin staan van een aanpassing van het schoolcurriculum rond het gekozen leergebied als naar scholen die al enige tijd met deze aanpassing aan de slag gaan. Verder is het voor ons belangrijk dat de ontwikkelscholen afkomstig zijn uit verschillende regio’s in Nederland, van verschillende denominaties en schoolgrootte. En zoeken we voor het primair onderwijs naar scholen die wel en die niet in aanmerking komen voor gewichtengeld.

Kan een leraar of schoolleider van een ontwikkelschool ook meedoen aan een ontwikkelteam?

Ja, dat kan.

Welke vakken in het voortgezet onderwijs behoren tot welke leergebieden?

Aan elk ontwikkelteam zullen leraren deelnemen vanuit de verschillende relevante vakken in het voortgezet onderwijs. Voor een aantal ontwikkelteams spreekt dit voor zich, zoals voor Nederlands, rekenen/wiskunde en Bewegen en sport.

Het gaat bij het leergebied Engels/ moderne vreemde talen om leraren Engels, Frans, Duits en Spaans. Bij het leergebied Mens en Maatschappij gaat het om leraren aardrijkskunde, geschiedenis, economie en maatschappijleer. Bij het leergebied Mens en Natuur gaat het om leraren natuurkunde, scheikunde, techniek, biologie en aardrijkskunde. Bij het leergebied Kunst & Cultuur gaat het om leraren beeldende vorming, ckv, dans, drama, handvaardigheid, kunst algemeen, muziek, tekenen en textiel. Bij burgerschap kunnen leraren zich aanmelden die hier vanuit hun vakgebied ervaring me hebben, zoals leraren maatschappijleer, geschiedenis, filosofie en klassieke talen. Bij digitale geletterdheid geldt dat ook en kan bijvoorbeeld gedacht worden aan leraren informatica, maar ook wiskunde of andere vakken.

Waar vind ik het reglement voor de selectie van ontwikkelteams en ontwikkelscholen en de subsidieregeling?

Beide documenten zijn op 13 september 2017 gepubliceerd in de Staatscourant. Hier vind je het reglement voor de selectie van ontwikkelteams en ontwikkelscholen en hier vind je de subsidieregeling curriculumontwikkeling leraren en schoolleiders PO en VO. De subsidieregeling is opgesteld voor de financiële tegemoetkoming die wordt toegekend aan het bevoegd gezag voor de de vervanging van leraren en schoolleiders in ontwikkelteams en/of voor de inzet als ontwikkelschool.

Definities uit het reglement selectie van ontwikkelteams en ontwikkelscholen en de subsidieregeling. Wat bedoelen we met…?

Wat bedoelen we met:

– schoolsoorten: een school voor (speciaal) basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs, praktijkonderwijs, vmbo, havo of vwo, waarbinnen tevens nog onderscheid is tussen onder- en bovenbouw.

– primair onderwijs: (speciaal) basisonderwijs en speciaal onderwijs.

– voortgezet onderwijs: voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo.

– leergebied: de leergebieden van het curriculum zoals die op dit moment gelden voor de VO-onderbouw: Nederlands, Engels/ moderne vreemde talen (Frans, Duits en Spaans), rekenen/ wiskunde, digitale geletterdheid, burgerschap, kunst en cultuur, bewegen en sport, mens en maatschappij, mens en natuur.

– samenwerkingsgerichtheid: werkt samen met anderen aan een gezamenlijk doel.

– resultaatgerichtheid: richt zich op het bereiken van een vooraf bepaald resultaat.

– omgevingssensitiviteit: Houdt rekening met relevante externe ontwikkelingen en omstandigheden.

– motivatie: motivatie voor het gehele traject en voor een specifiek ontwikkelteam.

– onderzoekende vaardigheden en houding: de mate waarin iemand zaken vanuit verschillende invalshoeken bekijkt, onderzoekt en bevraagt en voor het nemen van beslissingen gebruik maakt van beschikbare kennis en expertise.

– bijdrage aan curriculumontwikkeling: de ontwikkeling van het curriculum binnen de school vanuit een beredeneerde opbouw van tussendoelen en inhouden, die leiden naar een einddoel.

– bijdrage aan schoolontwikkeling: de bijdrage van leraren en schoolleiders om de school als lerende organisatie te laten functioneren. Voorbeelden hiervan zijn: het opzetten en meewerken aan peer review, bijdrage aan een professionele leergemeenschap, bijdrage aan visitatiecommissies om de kwaliteit van een school te evalueren, opzet en evaluatie van lespraktijken.

– communicatieve vaardigheden: op boeiende wijze kunnen presenteren van een boodschap.

– betrokkenheid van het lerarenteam bij de curriculumontwikkeling: dit gaat over de vraag hoeveel leraren op welke manier betrokken worden in het proces van de ontwikkelschool. Een paar voorbeelden waaraan u kunt denken: wie van het schoolteam wordt op welke manier geïnformeerd, wie reflecteert, wie geeft vooraf input of wie maakt deel uit van een implementatiewerkgroep?

– betrokkenheid van leerlingen bij de curriculumontwikkeling: welke leerlingen van welke groepen of klassen worden op welke manier betrokken in het proces? Dit geldt zowel voor het leveren van input voor de ontwikkelteams als voor hun bijdrage aan de curriculumontwikkeling op school.

– betrokkenheid van ouders bij de curriculumontwikkeling: welke ouders van welke groepen of klassen worden op welke manier betrokken in het proces? Dit geldt zowel voor het leveren van input voor de ontwikkelteams als voor hun bijdrage aan de curriculumontwikkeling op school.

– betrokkenheid van andere po- of vo-scholen, lerarenopleidingen, instellingen voor voorschoolse educatie of vervolgonderwijs: welke scholen, lerarenopleidingen of instellingen worden op welke manier betrokken in het proces? Dit geldt zowel voor het leveren van input voor de ontwikkelteams als voor hun bijdrage aan de curriculumontwikkeling op school.

Wat is Curriculum.nu?

Curriculum.nu is de herziening van het vaste onderwijsprogramma van alle leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs. Wat moeten leerlingen kennen en kunnen? 130 leraren en 18 schoolleiders gaan vanaf begin volgend jaar in teams die vraag beantwoorden. Voor de leergebieden Nederlands, Engels/ moderne vreemde talen (Frans, Duits en Spaans), Rekenen/ wiskunde, Digitale geletterdheid, Burgerschap, Kunst & Cultuur, Bewegen & Sport, Mens & Maatschappij en Mens & Natuur. In verschillende stappen beantwoorden de teams de vraag wat leerlingen zouden moeten kennen en kunnen, wat er tot het onderwijscurriculum zou moeten behoren. De teams delen tussenproducten met ontwikkelscholen en andere betrokkenen. Om inbreng en reacties te verzamelen. Aan elk ontwikkelteam worden ongeveer 8 scholen gekoppeld. Dit proces loopt door tot eind 2018, waarna begin 2019 de opbrengsten met de Tweede Kamer worden gedeeld voor verdere besluitvorming en om een vervolgproces te bepalen.

Curriculum.nu is een gezamenlijk initiatief van de Onderwijscoöperatie, de PO-raad, VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs. De uitvoering vindt plaats in samenwerking met SLO.

Curriculum.nu vormt een vervolg op het visietraject Onderwijs2032. In januari 2016 heeft Platform Onderwijs2032 een visie opgeleverd over toekomstbestendig onderwijs. Dit is getoetst in de praktijk en de rol van leraren is onderzocht. De Onderwijscoöperatie, de PO-raad, de VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs hebben op basis van de uitkomsten een voorstel gedaan aan de Tweede Kamer voor de daadwerkelijke herziening van het curriculum, dat van start gaat onder de naam Curriculum.nu. Meer weten over Onderwijs2032? Bekijk de website.

Het curriculum wordt toch overal al aangepast?

Er wordt veel vernieuwd. Zo zijn in de bovenbouw van het VO recentelijk de examenprogramma’s voor biologie en wiskunde geactualiseerd. Dit is erg belangrijk. En het is tegelijkertijd ook belangrijke input voor Curriculum.nu. De herziening van het curriculum is echter meer dan alleen de examenprogramma’s. In Curriculum.nu staat de actualisatie van kerndoelen en eindtermen centraal van PO, onderbouw VO en bovenbouw VO.

Waarom Curriculum.nu?

Wat hebben onze leerlingen nodig om uit te groeien tot volwassenen die hun steentje bijdragen aan de samenleving, economisch zelfstandig zijn én met zelfvertrouwen in het leven staan? Binnen jouw school voer je vast vaker het gesprek over deze vraag. Maar het is inmiddels 11 jaar geleden dat we in Nederland deze vraag hebben beantwoord voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. In de tussentijd is het landelijk curriculum alleen op punten aangepast. Tijd dus om dat nu landelijk te doen en in samenhang. Wat willen we behouden, wat moeten we toevoegen en wat laten we los? Hoe houden we ruimte voor scholen om zelf het programma in te vullen, aansluitend op hun visie, leerlingen en omgeving?

De Onderwijscoöperatie, PO-raad, VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs willen met deze herziening:

  • Samenhang in het onderwijs bevorderen
  • Overladenheid in het onderwijsprogramma terugdringen
  • Duidelijkheid bieden aan scholen: wat moeten alle leerlingen leren en hoeveel ruimte is er over voor eigen invulling?
  • Een betere balans brengen in de hoofddoelen van het onderwijs: kennisoverdracht, persoonlijke ontwikkeling en voorbereiding op deelname aan de maatschappij
  • Zorgen voor doorlopende leerlijnen: een soepele overgang van de voorschoolse periode naar het primair onderwijs, van primair naar voortgezet onderwijs en van voortgezet onderwijs naar vervolgonderwijs

Wat is de relatie met Onderwijs2032?

Curriculum.nu vormt een vervolg op het visietraject Onderwijs2032. In november 2014 startte een nationale brainstorm #Onderwijs2032, waarop een maatschappelijke dialoog volgde.In januari 2016 heeft Platform Onderwijs2032 een visie opgeleverd over toekomstbestendig onderwijs. De visie is vervolgens getoetst en verdiept in de onderwijspraktijk en het draagvlak voor de visie onder leraren is onderzocht.

De Onderwijscoöperatie, de PO-raad, de VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs hebben op basis van de uitkomsten een voorstel gedaan aan de Tweede Kamer voor de daadwerkelijke herziening van het curriculum. In april debatteerde de Tweede Kamer over het plan van aanpak voor een eigentijds onderwijsaanbod. Met een aantal moties heeft de Kamer verzocht om het plan aan te passen. Na intensief overleg met vakverenigingen, stichting platform vmbo’s, het vervolgonderwijs en lerarenopleidingen heeft de Coördinatiegroep (CG) het plan aangescherpt en gaat nu van start onder de naam Curriculum.nu.

Op onderdelen wordt afstand genomen van het advies van het Platform Onderwijs2032. Niet langer wordt uitgegaan van kennisdomeinen, de eigenheid en positie van de vakken in het voortgezet onderwijs blijft behouden, en op verzoek van de Tweede Kamer worden geen ontwikkelteams opgezet voor persoonsvorming en vakoverstijgende vaardigheden. Leraren vervullen in de aanpak een sleutelrol.

Meer weten over Onderwijs2032? Bekijk de website.

Wie is Curriculum.nu gestart?

Curriculum.nu is een initiatief van de Onderwijscoöperatie, PO-raad (sectororganisatie primair onderwijs), VO-raad (sectororganisatie voortgezet onderwijs), AVS (Algemene Vereniging Schoolleiders), LAKS (Landelijk Actie Komitee Scholieren) en Ouders & Onderwijs. In de uitvoering wordt inhoudelijk samengewerkt met SLO.

Wat heeft de Tweede Kamer besloten over Curriculum.nu? Wat ging vooraf?

Eind 2016 schreef staatssecretaris Sander Dekker aan de Tweede Kamer dat een gezamenlijke aanpak nodig is om tot een geactualiseerd curriculum te komen in het primair en voortgezet onderwijs. Met een stevige rol hierin voor leraren. Dit schreef hij op basis van de opbrengsten van de verdiepingsfase van Onderwijs2032, waar de visie van Platform Onderwijs2032 is getoetst in de onderwijspraktijk en het draagvlak onder leraren werd onderzocht.

De Onderwijscoöperatie, PO-raad, VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs maakten in februari gezamenlijk een voorstel en legde dit voor aan de Tweede Kamer. Lees hier de brief. In april spraken Kamerleden met o.a. vakverenigingen, wetenschappers en leraren, waarna de Kamer heeft besloten door te gaan met curriculumontwikkeling. De Kamer heeft een aantal moties aangenomen op het voorstel. Zo is ingestemd met de start van ontwikkelteams voor Nederlands, rekenen/ wiskunde, Engels, digitale geletterdheid, burgerschap en techniek. Voor mens en maatschappij, kunst en cultuur en sport en bewegen heeft de Kamer gevraagd eerst in overleg te gaan met het onderwijsveld over de noodzaak om nieuwe eindtermen, kerndoelen en referentieniveaus op te stellen. De Kamer heeft aangegeven geen apart ontwikkelteam te willen starten rondom persoonsvorming en vakoverstijgende vaardigheden.

Na gesprekken met o.a. vakverenigingen, vervolgonderwijs, lerarenopleidingen en het VMBO hebben de onderwijspartijen hun voorstel aangepast. In juli informeerde staatssecretaris Sander Dekker de Tweede Kamer over het proces, dat start na de zomerperiode. Lees hier de brief aan de Tweede Kamer van februari 2017 en lees hier de brief van 7 juli 2017 van staatssecretaris Dekker aan de Kamer over Curriculum.nu.

Hoe wordt de projectorganisatie Curriculum.nu gefinancierd?

De subsidie voor de projectorganisatie Curriculum.nu wordt beschikbaar gesteld door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De SLO beheert de subsidie die de projectorganisatie gebruikt voor met name de voorbereidingen en organisatie van de ontwikkelteams. De projectorganisatie legt verantwoording af aan SLO over de besteding van gelden.